Şeffaf Plak Nedir? Hekimler İçin Dijital Tedavi Rehberi
Şeffaf plak tedavisinin nasıl çalıştığını, dijital planlama adımlarını, attachment ve IPR kavramlarını hekim gözüyle anlatan kapsamlı rehber.
Şeffaf plak (İngilizce clear aligner), dişleri hastaya özel üretilmiş şeffaf ve çıkarılabilir plaklarla kademeli olarak hareket ettiren bir ortodontik tedavi yöntemidir. Metal braket ve tel kullanılmaz; tedavi, her biri dişleri planlanan küçük bir miktar ilerleten bir plak serisiyle yürütülür.
Şeffaf plak tedavisi nasıl çalışır?
Her plak, dişlerin bir sonraki aşamadaki konumuna göre biraz farklı şekillendirilir. Hasta plağı taktığında plak dişlere hafif ve sürekli bir kuvvet uygular; diş, çevresindeki kemik yeniden şekillendikçe bu yeni konuma ilerler. Belirli aralıklarla bir sonraki plağa geçilir ve süreç hedef dizilime ulaşılana kadar devam eder.
Bu yüzden şeffaf plak tedavisinin kalitesi büyük ölçüde plakların üretiminden önce yapılan dijital planlamaya bağlıdır.

Dijital planlamanın adımları
- Kayıtlar: Ağız içi tarama (STL), intraoral ve ekstraoral fotoğraflar, gerekiyorsa panoramik röntgen.
- Segmentasyon: Taramadaki her diş ayrı bir nesne olarak işaretlenir ve FDI numarası verilir.
- Hedef dizilim: Hekimin tedavi hedeflerine göre dişlerin son konumu belirlenir.
- Staging: Başlangıç ile hedef arasındaki hareket, aşamalara bölünür. Bkz. staging rehberi.
- Attachment ve IPR: Gerekli dişlere attachment eklenir; yer ihtiyacı varsa IPR planlanır.
- Hekim onayı ve üretim: 3D önizleme onaylandıktan sonra her aşamanın modeli basılır ve plaklar termoform ile üretilir.
Aşama başına ne kadar hareket?
Literatürde ve klinik pratikte sık kullanılan başlangıç değerleri, aşama başına yaklaşık 0,2–0,25 mm öteleme ve 1–2° rotasyon civarındadır. Bu değerler evrensel bir biyolojik sınır değildir; diş tipi, hareket yönü, attachment varlığı ve periodontal durum gibi faktörlere göre değişir. Flow’daki hareket bütçesi modülü bu faktörleri diş bazında birlikte değerlendirir.
| Hareket tipi | Tipik aşama başı değer | Not |
|---|---|---|
| Öteleme (meziyal/distal) | 0,20–0,25 mm | Ankraj planlaması önemlidir |
| Rotasyon | 1–2° | Kanin ve premolarlarda attachment önerilir |
| İntrüzyon | 0,10–0,20 mm | Daha yavaş ilerletilmesi önerilir |
Tablodaki değerler genel başlangıç noktalarıdır; her vakada hekimin klinik değerlendirmesi esastır.
Attachment ve IPR neden gerekir?
Attachment, plağın dişi daha etkili kavrayabilmesi için diş yüzeyine yapıştırılan küçük kompozit çıkıntılardır. Özellikle rotasyon, ekstrüzyon ve kök hareketlerinde kuvvetin doğru yöne iletilmesine yardım eder.
IPR (interproksimal aşındırma), dişlerin temas yüzeylerinden milimetrenin onda biri düzeyinde mine aşındırılarak yer kazanılmasıdır. Hafif ve orta çapraşıklıklarda çekim ihtiyacını azaltabilir.
Kimler şeffaf plak ile tedavi edilebilir?
Hafif ve orta düzey çapraşıklık, diastema (diş arası boşluk) ve bazı kapanış problemleri şeffaf plak ile başarıyla tedavi edilebilir. Karmaşık iskeletsel vakalarda farklı veya kombine yöntemler gerekebilir. Uygunluk kararı muayene ve kayıtların değerlendirilmesi sonrasında hekim tarafından verilir.
SuviAligner ile iki yol
- Planlamayı kendiniz yapmak isterseniz Flow CAD yazılımını inceleyin.
- Planlama ve üretimi uzman ekibe bırakmak isterseniz Planlama + Üretim hizmetine göz atın.
Sık sorulan sorular
Şeffaf plak tedavisinde bir plak ne kadar süre kullanılır?
Genellikle her plak 1–2 hafta kullanılır. Kesin süreyi tedavi planına ve hastanın uyumuna göre hekim belirler.
Şeffaf plak planlamasında staging ne demektir?
Staging, başlangıç dizilimi ile hedef dizilim arasındaki toplam diş hareketinin, her plağın güvenle uygulayabileceği küçük adımlara bölünmesidir.
- #şeffaf plak
- #clear aligner
- #dijital ortodonti
- #staging